ئەکادیمیا.security.krd

← بنەماکانی ئاسایش

مۆدێلکردنی مەترسی: بڕیاردان لەسەر ئەوەی بەڕاستی چی دەپارێزیت

25 خولەک

کاری ئاسایش زۆرجار نەک لەبەر ئەوەی کەسێک بۆشاییەکی لەبیر چووبێت هەڵە دەڕوات، بەڵکو لەبەر ئەوەی هەرگیز کەس ڕێککەوتنی لەسەر ئەوە نەکردووە کە چی شایانی پاراستنە.

مۆدێلکردنی مەترسی ئەو گفتوگۆیەیە کە ئەمە چارەسەر دەکات. بەڵگەنامەیەک نییە، و ئامرازێکیش نییە کە بیکڕیت. لە سادەترین شێوەیدا چوار پرسیارە، بە دەنگی بەرز، لەلایەن ئەو کەسانەی بەڕاستی شتەکەیان دروست کردووە.

لەسەر چی کار دەکەین؟ بیکێشە. خراپیش بێت گرنگ نییە. بەهاکەی نەخشەکە نییە، بەڵکو ئەو مشتومڕەیە کە لەکاتی کێشاندا دەست پێ دەکات، چونکە ئەوکاتە کەسێک دەڵێت «چاوەڕێ بکە، ئایا ئەوە ڕاستەوخۆ لەگەڵ داتابەیسدا قسە دەکات؟» و ژوورەکە بێدەنگ دەبێت.

چی دەتوانێت هەڵە بڕوات؟ نەک «چ CVEیەک هەیە» — بەڵکو کەسێک چی لەم سیستەمەوە دەیەوێت، و چۆن دەستی دەکەوێت. پارە، داتا، پچڕان، یان پێگەیەک بۆ گەیشتن بە شوێنێکی باشتر. هێرشبەر بە پاڵنەر ناو ببە، نەک بە نەتەوە.

چی لەبارەیەوە دەکەین؟ هەر دۆزینەوەیەک یەکێک لە چوار وەڵام وەردەگرێت: چاکی بکە، کەمی بکەرەوە، بیگوازەوە بۆ ئەو کەسەی ئەرکی ئەوە، یان قبوڵی بکە. قبوڵکردن وەڵامێکی ڕەوایە. بەڵام قبوڵکردنی نەنووسراو نا — ئەوە تەنها شتێکە کە کەس باسی نەکردووە.

بە باشی کارمان کرد؟ کاتێک سیستەمەکە دەگۆڕێت بگەڕێوە بۆی، چونکە مۆدێلەکە دەربارەی سیستەمێک ڕاست بوو کە ئیتر بوونی نییە.

شێوازی هەرێمیی ئەمە شایانی ڕوونکردنەوەیە. بانکێک لە هەولێر و بانکێک لە فرانکفۆرت هەمان مۆدێلی مەترسییان نییە. بانکی فرانکفۆرت نیگەرانی کۆمەڵە فێڵکارە ڕێکخراوەکان و دەسەڵاتدارانە. بانکی هەولێر نیگەرانی ئەوانەشە، لەگەڵ کۆریدۆرێکی فایبەر کە یەک کارگێڕی ئامێر دەتوانێت ببڕێت، لەگەڵ ستافێک کە یەک مۆبایل بۆ کار و خێزان بەکاردەهێنێت، و ئەو ڕاستییەی کە فایەرواڵەکەی هەم لێواری ئینتەرنێت و هەم VPN کۆتایی پێ دەهێنێت.

کۆپیکردنی مۆدێلێکی مەترسی کە لە شوێنێکی تر نووسراوە، ئەو ڕێگایەیە کە بە وردی خۆت لە شتی هەڵە دەپارێزیت.

بە یەک سیستەم دەست پێ بکە، نەک بە هەموو دامەزراوەکە. ئەو شتە هەڵبژێرە کە ئەگەر بوەستێت زۆرترین زیان دەگەیەنێت، کاتژمێرێکی لەسەر تەرخان بکە لەگەڵ ئەو کەسانەی بەڕێوەی دەبەن، و ئەوە بنووسە کە بڕیارت دا قبوڵی بکەیت. ئەم بەشە کۆتاییە ئەوەیە کە دوای گۆڕینی ستافیش دەمێنێتەوە.

وەرگیراوە لە: The four questions are Adam Shostack's framing, widely used and freely taught · CC BY-SA 4.0

خۆت تاقی بکەرەوە

2

چوونەژوورەوە بۆ ئەوەی وەڵامەکانت هەڵسەنگێندرێن و پێشکەوتنەکەت پاشەکەوت بکرێت.

1

لە مۆدێلکردنی مەترسیدا، «ئەم مەترسییە قبوڵ دەکەین» واتای:

2

بۆچی بانکێک لە هەولێر نابێت مۆدێلی مەترسیی بانکێکی فرانکفۆرت وەربگرێت؟